सहसंपादक महेश पांडवे 9511875416
पुणे .
भारतीय स्त्री शिक्षणाच्या अग्रदूत आणि देशातील पहिल्या महिला शिक्षिका क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले यांची जयंती आज सर्वत्र मोठ्या उत्साहात साजरी करण्यात आली. ‘स्त्री शिक्षणाचे पहिले पाऊल’ या विषयावर विविध शाळा, महाविद्यालये आणि सामाजिक संस्थांमध्ये विशेष व्याख्याने आणि कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात आले होते.
शिक्षणाची क्रांती आणि संघर्षाचा प्रवास
आजच्या कार्यक्रमात वक्त्यांनी सावित्रीबाईंच्या संघर्षाला उजाळा दिला. १८व्या शतकात, जेव्हा स्त्रियांना शिक्षणाची दारे बंद होती, अशा काळात महात्मा जोतिराव फुले यांच्या मार्गदर्शनाखाली सावित्रीबाईंनी शिक्षणाचे व्रत स्वीकारले. १ जानेवारी १८४८ रोजी पुण्याच्या भिडेवाड्यात मुलींची पहिली शाळा सुरू करून त्यांनी एका नव्या युगाचा पाया रचला.
दगड-शेणाचे प्रहार सोसूनही अखंड कार्य: शाळेत जाताना सनातनी लोकांकडून होणारा त्रास सहन करूनही त्यांनी आपले शैक्षणिक कार्य थांबवले नाही.
केवळ शिक्षणच नव्हे, तर सामाजिक सुधारणा: सावित्रीबाईंनी केवळ अक्षरे गिरवली नाहीत, तर सतीप्रथा, बालविवाह यांसारख्या अनिष्ट प्रथांविरुद्धही लढा दिला.पहिली महिला मुख्याध्यापिका: त्या केवळ पहिल्या शिक्षिकाच नव्हत्या, तर पहिल्या महिला मुख्याध्यापिका म्हणूनही त्यांनी आदर्श घालून दिला.
”सावित्रीबाईंनी पेटवलेली ज्ञानाची ज्योत आज घराघरात पोहोचली आहे. आजची शिक्षित स्त्री ही सावित्रीबाईंच्या त्यागाचे आणि धैर्याचे फळ आहे,” असे मत यावेळी प्रमुख पाहुण्यांनी व्यक्त केले.
विद्यार्थिनींचा सहभाग
अनेक शाळांमध्ये विद्यार्थिनींनी सावित्रीबाई फुलेंची वेशभूषा करून त्यांच्या जीवनावर आधारित नाटिका सादर केल्या. “मी सावित्री बोलतेय…” यांसारख्या एकपात्री प्रयोगातून सावित्रीबाईंचा जीवनपट उलगडून दाखवण्यात आला. या निमित्ताने गुणवंत विद्यार्थिनींचा गौरवही करण्यात आला.
आजच्या या जयंती सोहळ्याने समाजाला पुन्हा एकदा स्त्री शिक्षणाचे आणि स्त्री सक्षमीकरणाचे महत्त्व पटवून दिले आहे.
